STREFA BLOGOWA

To, że dziś wszystko wydaje się beznadziejne, nie oznacza, że takie jest. Czasem oznacza tylko, że patrzysz na świat przez ciemne okulary, które zakłada depresja.

Każdy z nas doświadcza smutku. Jest on naturalną emocją – pojawia się po stracie, rozczarowaniu czy trudnym wydarzeniu. Smutek, choć bywa bolesny, zwykle z czasem mija. Nadal potrafimy cieszyć się drobnymi rzeczami, spotkać z bliskimi czy znaleźć w sobie motywację do działania.

Depresja to coś więcej niż przedłużający się smutek.

To zaburzenie, które wpływa nie tylko na nastrój, ale również na sposób myślenia, odczuwania i postrzegania siebie oraz świata. To, co wcześniej wydawało się możliwe, zaczyna jawić się jako bezsensowne. Rzeczy, które kiedyś sprawiały przyjemność, przestają cieszyć, a nawet najprostsze codzienne czynności mogą wymagać ogromnego wysiłku.

Depresja zakłada ciemne okulary

W terapii poznawczo-behawioralnej często mówimy o tym, że nie patrzymy na świat takim, jaki jest, ale takim, jakim go interpretujemy.

Wyobraź sobie, że pewnego dnia zakładasz okulary z bardzo ciemnymi szkłami. Wszystko wydaje się szare, przygnębiające i pozbawione kolorów. Po pewnym czasie przestajesz zauważać, że masz je na nosie. Jesteś przekonany, że świat naprawdę taki jest.

Tak właśnie często działa depresja. Nie zmienia rzeczywistości - zmienia sposób, w jaki ją widzimy.

Nieudany dzień staje się dowodem na to, że „nic mi nie wychodzi”. Brak telefonu od znajomego oznacza: „Nikomu na mnie nie zależy”. Jedna porażka urasta do przekonania: „Jestem beznadziejny”.

Nie dlatego, że tak wygląda rzeczywistość, ale dlatego, że depresja sprawia, iż wszystko interpretujemy przez filtr cierpienia.

Myśli nie pojawiają się znikąd

Terapia poznawczo-behawioralna zakłada, że nasze emocje są ściśle związane z tym, jak interpretujemy różne sytuacje.

Pod powierzchnią automatycznych myśli często kryją się głębsze przekonania o sobie, innych ludziach i świecie.

Mogą one brzmieć:

„Nie jestem wystarczająco dobry.”

„Nie można mnie kochać”

„Na miłość trzeba sobie zasłużyć.”

„Świat jest niebezpieczny.”

„Nic się już nie zmieni.”

„Ze mną jest coś nie tak.”

Takie przekonania nie powstają z dnia na dzień. Kształtują się przez lata pod wpływem doświadczeń życiowych i stają się filtrem, przez który patrzymy na rzeczywistość. Gdy pojawia się depresja, filtr ten staje się jeszcze silniejszy.

W terapii poznawczo-behawioralnej mówimy o tym, że przekonania wpływają na nasze myśli, myśli wpływają na emocje, emocje na zachowanie, a zachowanie często utwierdza nasze przekonania. W depresji ten mechanizm tworzy zamknięte koło, z którego trudno wyjść bez wsparcia.

Błędne koło depresji

Depresja działa jak błędne koło.

Negatywne przekonania wpływają na sposób myślenia. Myśli obniżają nastrój. Obniżony nastrój odbiera energię do działania. Zaczynamy wycofywać się z aktywności, które kiedyś dawały satysfakcję i kontakt z innymi ludźmi.

A kiedy przestajemy działać, umysł znajduje kolejne „dowody”, że nic nie ma sensu.

„Skoro cały dzień przeleżałem w łóżku, jestem bezwartościowy.”
„Nie spotkałam się z nikim, więc pewnie nikt mnie nie lubi.”

W ten sposób depresja sama podtrzymuje swój mechanizm.

Czy wystarczy myśleć pozytywnie? Nie.

To jeden z najbardziej krzywdzących mitów na temat depresji.

Osoba w depresji nie potrzebuje usłyszeć: „Weź się w garść”, „Myśl pozytywnie” czy „Inni mają gorzej”.

W terapii nie chodzi o zastępowanie negatywnych myśli sztucznie pozytywnymi. Chodzi o stopniowe sprawdzanie, czy to, co podpowiada depresja, rzeczywiście jest jedynym możliwym obrazem rzeczywistości.

Celem nie jest patrzenie na świat przez różowe okulary, ale zdjęcie tych ciemnych i zobaczenie go takim, jaki jest - z jego trudnościami, ale także z nadzieją, możliwościami i dobrymi doświadczeniami, których depresja często nie pozwala dostrzec.

Nadzieja wraca małymi krokami

Zmiana nie następuje od razu. Depresyjny sposób patrzenia na świat nie znika po jednej rozmowie czy jednym lepszym dniu.

Psychoterapia pomaga stopniowo rozpoznawać automatyczne myśli, docierać do głębszych przekonań i uczyć się patrzeć na siebie z większą życzliwością oraz realizmem.

Z czasem pojawiają się pierwsze zmiany. Odrobina energii. Jedna czynność, która daje satysfakcję. Jedna myśl, która jest mniej surowa niż wczoraj. To właśnie z takich małych kroków buduje się zdrowienie.

Jeśli od dłuższego czasu masz poczucie, że świat stracił kolory, nic nie cieszy, a codzienność staje się coraz większym wysiłkiem, warto poszukać pomocy. Depresja jest zaburzeniem, które można skutecznie leczyć.

To, że dziś wszystko wydaje się beznadziejne, nie oznacza, że takie jest. Czasem oznacza tylko, że patrzysz na świat przez ciemne okulary, które zakłada depresja. Możemy spróbować razem małymi krokami, powoli zdjąć te okulary.

autor: Anna Szot

Gabinet Psychologiczny Anna Szot, ul. Partyzantów 14/26, 80-254 Gdańsk, NIP: 5832216687, REGON: 52003749500000

Wszystkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie treści oraz zdjęć zabronione. Obowiązek informacyjny przed wyrażeniem zgód na przetwarzanie danych (zobacz). Realizacja: ColinMedia.eu